Hoe herkent u escalatie vroegtijdig — en wat doet u dan?

Escalatie is zichtbaar voordat zij hoorbaar wordt. De taal wordt absoluter, het tempo van berichten neemt toe en het aantal betrokkenen groeit. Wie daarop let, ziet een situatie kantelen voordat er onherstelbare stappen worden gezet.

Het eerste aanknopingspunt is afstand creëren. Reageer niet in hetzelfde tempo en op dezelfde toon; dat bevestigt het patroon alleen maar. Het tweede is belangen zichtbaar maken: achter een standpunt zit vrijwel altijd een belang dat wél bespreekbaar is.

Het derde aanknopingspunt is het gesprek herstellen. Soms kan dat intern. Soms is juist iemand van buiten nodig, die niet verstrikt zit in de interne verhoudingen en het gesprek kan aangaan zonder de relatie onnodig te beschadigen.

Tijdig handelen kost minder dan achteraf repareren — in tijd, in geld en in vertrouwen.